Bursa hamam ve özellikle kaplıcalar açısından çok zengindir. Çekirge’deki Eski Kaplıca´nın temellerinin Bizans devrinden kaldığı söylenmektedir. Hatta Bursa´daki hamam kültürü Roma devrine kadar inmektedir. Nitekim Bursa kaplıcalarıyla ilgili en erken bilgi, 82 yılında Khrysostomos Dion´un konuşmalarında görülür. Paralarda da Bursa hamamları konusunda bilgiler yer alır.


Genellikle dikdörtgen bir plan üzerine üç bölümden oluşan Bursa hamamlarının girişinde “soğukluk” denilen bir bölüm bulunur. Genişçe olan bu bölümün üzeri tuğla kubbe ile örtülü bulunup burada soyunma odaları yer alır. Buradan ılıklığa geçilir. Ilıklık, çoğunlukla dar ve küçük bir alandır. Asıl yıkanılan mekân olan sıcaklığın üzeri de tuğla kubbe ile örtülüdür. Sıcaklık bölümünün ortasında çoğu yerde “göbektaşı” denilen bir seki bulunur.

1880´li yıllarda Bursa´ya gelen Mari De Laonay´a göre Bursa´da 27 hamam vardır. 1890´lı yıllarda Mehmet Ziya ve 1905 yılında gelen Hasan Taib´e göre de Bursa´da sadece 26 hamam vardır. Köylerdeki tarihi hamam kalıntılarının 100´ü aştığı rahatlıkla söylenebilir.

Eski Kaplıca (Armutlu Hamamı): “Eski Kaplıca” ismi ile tanınan Armutlu Hamamı, Sultan I. Murad döneminde 1385 yılında yapılmıştır. Bursa’da yapılmış en eski kaplıca hamamıdır. Nitekim bu kaplıcanın ilk kalıntılarının Bizans (Justinianus) dönemine kadar indiği görülmektedir. Sultan Yıldırım Bayezid döneminde, 1511’de bir soğukluk eklenen tarihi hamam, taş ve tuğla dizilerinden yapılmış olup yer yer Bizans devşirme parçalarından da yararlanılmıştır. Eski yapıda mevcut olan hücreler ile ortadaki mermer havuz bugün kısmen korunmaktadır. Beş farklı mekândan oluşan Eski Kaplıca, mimari özelliği bakımından Bursa’daki hiçbir hamam yapısının planına uymaz. Soyunmalık ya da Soğukluk adı verilen bölümünün ortasına büyük bir şadırvan yerleştirilmiş olup üzeri iki kubbe ve iki yarım kubbe ile örtülmüştür. Buradan Ilıklık adı verilen ve sekiz sütuna oturan yuvarlak kemerlerin taşıdığı kubbeli bir mekana geçilmektedir. 7 metre çapında havuz çevresinde yer alan sıcaklık bölümünde arslan ağzı başlıklardan sıcak sular akmaktadır.

Kaplıcanın Bizans sütunlarıyla çevrili havuz kısmında, “havuzdan yükselen buharla, kendinizi bir Wagner opera sahnesinde hissedebilirsiniz. Havuzdaki su 45 derece, kaynakta ise 90 derecedir. İlginç olan, aynı yamaçta, Türklerin tabiriyle–karpuz çatlatacak-derecede,buz gibi soğuk pınarlar da yer almaktadır”.

Evliya Çelebi’nin verdiği bilgiye göre, burada bir banyo yaptıktan sonra insan vücudu, kulak memesine kadar yumuşuyor ve insanın eli vücudunda bir sabun gibi kayıyor. Günümüzde, hamamın altında bulunan zarif Kemerli Çeşme’den kalp çarpıntısına iyi geldiği söylenen su içilebilir ya da kaplıcanın sularında şifa aranabilir.Eski Kaplıca suyunun; sindirim yolu, kadın ve kalp-damar hastalıklarına iyi geldiği söylenmektedir.

Yol Tarifi:

Çekirge meydanında, Acemler’e inen yolun solunda, cadde seviyesinden aşağıdadır.

Tatil Alışverişleriniz İçin Bidoludünya.com