İstanbul’da inşa edilen ilk ve İstanbul’un fethinden sonra camiye dönüştürülmemiş tek kilise olan Aya İrini, Osmanlı İmparatorluğu’nun ilk müzesi olarak da tarihimizde yer alıyor.Aya İrini adı, “Kutsal Sulh” anlamına gelen Hagia Eirene (Aziz İren) isminden gelmektedir.

Aya İrini Kilisesi, 6. yüzyılda yapılan bir kilisedir. İstanbul’un ilk Hristiyan bölgesi sayılan kesiminde yapılan ilk yapılardan olan Aya İrini, İstanbul’un fethinden sonra Topkapı Sarayı’na dahil edilmiştir. Bir dönem silah deposu olarak da kullanılan kilisenin akustiği öyle iyidir ki içerisinde bazı müzik festivalleri düzenlenmektedir. Kilisede rahiplerin bir arada oturduğu yarım daire bölümü, siyah haç, Bizans imparatorlarının yattığı lahitler dikkat çekmektedir. Lahitlerin bir kısmı da Arkeoloji Müzesi’nde görülebilir.

Azize İrini adından esinlenilen kilisenin adını Bizans’ın hrıstiyanlaşmasını sağlayan Penelope’den aldığı düşünülür. Saray içerisinde bulunması nedeniyle bir dönem ne cami ne de kilise olarak hizmet vermiştir. Tarihi boyunca birçok deprem yaşayan Aya İrini’nin bazı kısımları tamir edilememiştir. Kilisenin bu denli önemli olmasının en önemli nedeni yapının Hristiyan Bizans’ın ilk mabedi olmasıdır. İstanbul gezilecek yerler listesinde ilk sıralarda yer alan kilise, özgün mimari ile de dikkat çeker ve tarihi açıdan da önemlidir.